Miasta Majów: Chicanná (stan Campeche, Meksyk)

Ruiny miasta Chicanná zostały odkryte stosunkowo niedawno, dopiero w 1966 roku. Co prawda już trzydzieści lat wcześniej pojawiały się pewne informacje o tym miejscu, ale prace wykopaliskowe rozpoczęły się w 1970 roku. Chicanná nie było zbyt duże w porównaniu z innymi ośrodkami, ale może poszczycić się kilkoma dobrze zachowanymi budowlami, stanowiącymi połączenie stylów Río Bec i Chenes. Ziemie te były zamieszkiwane już w latach 300-250 p.n.e., jednak pierwsze konstrukcje powstały tu około 400 roku n.e., a większość tych, które możemy dziś oglądać, pochodzi z późnego okresu klasycznego, głównie z lat 550–700 n.e.


Przykład zdobnictwa budowli w Chicanná

Sercem miasta jest główny plac, wokół którego usytuowane są Budowle I, II, III i IV. Po stronie zachodniej wznosi się Budowla I – podłużna konstrukcja z dwiema wieżami i zaokrąglonymi narożnikami. Symulowane schody, typowe dla architektury tego regionu, prowadzą do świątyń spełniających jedynie funkcję dekoracyjną. Wejścia zostały ozdobione maszkaronami. Również na narożnikach świątyń zachowały się nakładające się na siebie maski bóstw.



Budowla I

Miasta Majów: Ek' Balam (stan Jukatan, Meksyk)

W północno-wschodniej części Jukatanu położone jest miasto Ek’ Balam. Nazwa ta –  Czarny jaguar lub Gwiazda jaguar – odnosiła się prawdopodobnie do centrum ceremonialnego, a całe królestwo w czasach prekolumbijskich znane było jako Talol. Pierwsze informacje o tym mieście i krótki opis największych budowli zawarł w swej Relación de Ek’ Balam pełnomocnik króla Hiszpanii, Juan Gutierrez Picon. I chociaż Desiré Charnay również wspominał o istniejących ruinach, to jednak pozostawały one w zapomnieniu aż do lat 80-tych XX wieku, kiedy to dotarli tam amerykańscy archeolodzy William Ringle i George Bey. W roku 1994 natomiast rozpoczęto prace wykopaliskowe zakrojone na większą skalę, a na czele projektu stanęli wówczas meksykańscy badacze Leticia Vargas de la Peña i Víctor Castillo Borges.

Panorama Ek' Balam

Ek’ Balam ma długą historię, gdyż przypuszczalnie było zamieszkane już w latach 600-450 p.n.e., choć jego największy rozkwit przypadł na późny okres klasyczny (600 – 900 n.e.). Pod koniec VIII wieku n.e. miasto stało się siedzibą nowego dworu królewskiego i nastąpił wówczas wspaniały rozwój sztuki i architektury. Ek’ Balam odgrywało dużą rolę w rejonie jeszcze w latach 1000-1250. O znaczeniu miasta świadczy fakt, że posiadało swój glif-emblemat. Pomimo iż w architekturze Ek’ Balam można dostrzec wpływy z rejonów Campeche, Puuc czy Petén, to jednak wykazuje ona swój własny, odmienny styl, widoczny wyraźnie zwłaszcza w ornamentyce budowli, pokrytych stiukiem i malowidłami.

 

Przykłady bogatej ornamentyki budowli w Ek' Balam
(modelowana w stiuku głowa znajduje się w kolekcji
El Gran Museo del Mundo Maya, Merida, stan Jukatan, Meksyk)