poniedziałek, 9 maja 2022

Przedstawienia boisk do gry w piłkę wyryte w skałach w stanie Oaxaca (Meksyk)

Oryginalny artykuł: Ancient ritual bloodletting may have been performed at carvings found in Mexico

W 2016 roku, podczas prac na terenie gminy San Pedro Mártir Quiechapa (stan Oaxaca, Meksyk), archeolodzy odkryli wyryte w skałach różne elementy. Na szczególne zainteresowanie zasługuje 30 przedstawień boisk do gry w piłkę, które zachowały się w dwóch miejscach tego regionu, 22 w El Gentil i osiem w El Derrumbadero. Do udokumentowania znalezisk uczeni wykorzystali fotogrametrię. Technika ta pozwala na wykonywanie zdjęć pod różnymi kątami i ostatecznie – dzięki programowi komputerowemu – przygotowanie wirtualnego, trójwymiarowego obrazu. W rezultacie okazało się, że największe z wyrytych boisk ma długość 34,1 cm, a najmniejsze 8 cm. Alex Elvis Badillo (z Indiana State University, USA) w opublikowanym właśnie artykule prezentuje wyniki badań oraz – w oparciu o istniejącą literaturę – stara się wyjaśnić, czemu mogły służyć owe przedstawienia boisk do gry w piłkę.

U góry: jedno z przedstawień boisk do gry w piłkę w El Gentil;
na dole: boisko do gry w piłkę w Monte Alban (fot. Alex Elvis Badillo)

czwartek, 5 maja 2022

Specjaliści ratują mur otaczający Kuélap

Oryginalny artykuł: Amazonas: empezaron los trabajos de protección de la muralla del sitio arqueológico Kuélap

10 kwietnia podano informację o osunięciu się części oryginalnego muru otaczającego Kuélap, dawny ośrodek kultury Chachapoyas. Kilka dni później doszło do dwóch kolejnych osunięć. Do zniszczenia doprowadziły intensywne opady deszczu, które nawiedziły dystrykt Tingo (prowincja Luya, departament Amazonas, Peru), gdzie znajduje się Kuélap. Stanowisko archeologiczne zostało zamknięte dla zwiedzających. Obecnie zespół specjalistów rozpoczął terenowe prace rozpoznawcze w celu odzyskania i ochrony muru. Planowane jest wzmocnienie konstrukcji muru poprzez umieszczenie geosiatek i plandek. 

Osunięcie się części muru otaczającego Kuelap (źródło fot. Andina)

niedziela, 1 maja 2022

W jaskini Cueva de Comalapa (stan Chiapas, Meksyk) mogło znajdować się tzompantli

Oryginalny artykuł: Teorizan que existió un tzompantli en la Cueva de Comalapa, en Chiapas

Dziesięć lat temu władze meksykańskiego stanu Chiapas zostały powiadomione o znalezieniu ludzkich szczątków w jaskini Cueva de Comalapa w okolicy Carrizal (gmina Frontera Comalapa). Sądząc, że może to być miejsce zbrodni, badacze zebrali kości i rozpoczęli ich analizę w laboratorium w Tuxtla Gutiérrez. Ostatecznie, we współpracy ze specjalistami z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) ustalono, że szczątki pochodzą z czasów prekolumbijskich. 

Wejście do jaskini Cueva de Comalapa (fot. Prokuratura Generalna stanu Chiapas)

środa, 27 kwietnia 2022

Różnorodność zwierząt w rytualnych depozytach w Pałacu w Palenque

Oryginalny artykuł: Reconocen variedad animal en los depósitos rituales de El Palacio de Palenque

Specjaliści z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) zdołali odzyskać setki szczątków zwierząt, kilkanaście nasion, półtora kilograma węgla drzewnego, bardzo małe paciorki wykonane z muszelek i innych materiałów, a nawet milimetrowe fragmenty zielonego kamienia, które stanowiły część rytualnych depozytów złożonych w Pałacu w Palenque. Jak podkreśla Carlos Miguel Varela Scherrer, prowadzący prace w ramach Projektu Archeologicznego Palenque, jest to znacząca ilość pozostałości archeozoologicznych, które mogły pozostać niezauważone, a są bardzo ważne, gdyż pozwalają zidentyfikować poszczególne gatunki. 

Jeden z depozytów rytualnych odkryty w Pałacu w Palenque (fot. Projekt Archeologiczny Palenque)

sobota, 23 kwietnia 2022

3800 lat temu tsunami zniszczyło dawne osady na chilijskim wybrzeżu

Oryginalny artykuł: A tsunami wiped out ancient communities in the Atacama Desert 3,800 years ago

Na podstawie badania osadów geologicznych i pozostałości archeologicznych międzynarodowa grupa uczonych (z Chile, Australii, Wielkiej Brytanii, Francji, Brazylii i Hiszpanii) ustaliła, że około 3800 lat temu potężne trzęsienie ziemi i tsunami zniszczyły osady wspólnot zamieszkujących tereny wzdłuż wybrzeża chilijskiej pustyni Atacama. Rozbite ściany i przewrócone kamienie świadczą o nieszczęściu, które dotknęło ośrodek Zapatero. Ludność żyjąca wzdłuż wybrzeża pustyni Atacama 5700-4000 lat temu, budowała małe kamienne domy na ogromnych stosach muszli. Zazwyczaj domy te przylegały do siebie, otwierając się na wewnętrzne patia. Zmarłych chowano pod podłogami domów. Jednak kamienie i zaprawa zawiodły w obliczu potęgi oceanu. Jak podaje Diego Salazar (z Universidad de Chile, Santiago), jeden z domów w Zapatero jest całkowicie zniszczony, a kamienie z jego ścian runęły w głąb lądu, jakby uderzyła w nie gigantyczna fala. W przypadku innego, kamienie zostały rozrzucone w kierunku morza, dokładnie tak, jak można by się spodziewać po silnych prądach związanych z tsunami. W trzecim domu podłogi pokryte są warstwą rozmytego piasku, na którym zachowały się pozostałości morskich alg i kolców szkarłupni, zmieszane z kawałkami skał, muszli i osadów wyrwanych z ziemi.

Stanowisko archeologiczne Zapatero (źródło ilustracji: Salazar et al., Science Advances)