W Dolinie Chicama natrafiono na warsztaty garncarskie kultury Mochica

Oryginalny artykuł: La Libertad: Descubren talleres de cerámica Mochica en el Valle de Chicama 

Zespół Programu Archeologicznego Chicama Narodowego Uniwersytetu San Marcos (UNMSM) odkrył w Cerro Mayal, stanowisku archeologicznym położonym w dolinie Chicama, w regionie La Libertad, warsztaty produkcji ceramiki kultury Mochica, datowane na lata pomiędzy 400 a 600 rokiem. Jak podaje Henry Tantaleán, podczas wykopalisk natrafiono na szereg pomieszczeń, przeznaczonych do produkcji ceramiki, zbudowanych z typowych dla kultury Mochica cegieł adobe, które oddzielają obszary robocze i są przykryte dużą ilości wyrzuconej ceramiki. 

Stanowisko archeologiczne Cerro Mayal (fot. Andina)

Świadectwa kultury Moche w huaca Mochan

Oryginalny artykuł: Hallazgo definitivo en Virú: descubren muros decorados con evidencia Moche en huaca Mochan

Po wschodniej stronie huaca Mochan, położonej w sektorze Calunga (prowincja Virú, region La Libertad) peruwiańscy archeolodzy z Universidad Nacional de Trujillo odkryli budowlę ze ścianami otynkowanymi w kolorach czerwonym, żółtym i białym. Jak podaje kierujący pracami Feren Castillo Luján, znaleziono również pozostałości ceramiki, tekstyliów i inne artefakty, dowodzące, że ta budowla w formie piramidy była w rzeczywistości świątynią, w której ludność Moche odprawiała swoje ceremonie religijne. 

Pozostałości dawnej świątyni (źródło fot. Andina)

W Pañamarca odkryto malowidła ścienne i tron kultury Mochica

Oryginalny artykuł: Arqueólogos descubren en Pañamarca recinto con mural y trono de autoridad femenina mochica 

Archeolodzy pracujący w Pañamarca (dolina Nepeña, region Ancash, Peru) odkryli tron i malowidła ścienne, przedstawiające ważną postać kobiecą z kultury Mochica. Mural został całkowicie odkryty w tym roku, choć częściowo wiedziano o nim od 2022 roku (post: „Malowidła kultury Moche w Pañamarca (Peru)”). Ze względu na problemy konserwatorskie nie można było wówczas kontynuować prac. W tym roku wznowiono wykopaliska w tym sektorze, co pozwoliło badaczom odsłonić ścianę z wizerunkiem postaci kobiecej, której towarzyszy od czterech do pięciu mniejszych postaci męskich niosących coś w rodzaju darów ofiarnych. Jak zaznacza Jessica Ortiz Zevallos (kierująca projektem) ta scena wskazywałaby, że kobieta była ważną postacią w kulturze Moche.

Malowidło przedstawiające kobietę siedzącą na tronie (fot. Lisa Trever)

Odkrycia w Licapa II pozwalają lepiej zrozumieć życie codzienne kultury Moche

Oryginalny artykuł: ¿Cómo fue la vida cotidiana en la época Moche? Los hallazgos en Licapa II dan nuevas luces 

Stanowisko archeologiczne Licapa II, położone w dolinie Chicama (region La Libertad, Peru) może być ogniwem pozwalającym lepiej zrozumieć kulturę Moche i życie codzienne tego dawnego społeczeństwa. Przybliżają nas do tego najnowsze świadectwa odkryte w ramach Programu Archeologicznego Chicama, którym kieruje Henry Tantaleán. Prace rozpoczęły się 1 lipca i już natrafiono na wiele wysokiej jakości materiału archeologicznego. Znaleziona ceramika wyróżnia się delikatnością, znaną do tej pory tylko z kontekstów pogrzebowych. Artefakty są bardzo wypracowane z wizerunkami kapłanek lub władców z nakryciami głowy i ozdobami uszu. Odkryto też kryształy kwarcu i wyroby z miedzi. Jak podkreśla Henry Tantaleán, wszystko to stanowiło przedmioty codziennego użytku należące do elity Moche.

Prace wykopaliskowe w Licapa II (fot. Program Archeologiczny Chicama)

W Dolinie Virú odkryto geoglif kultury Moche

Oryginalny artykuł: ¡Fabuloso hallazgo! Descubren geoglifo asociado a pozos mochicas para captar agua en Virú 

W październiku 2023 roku w Dolinie Virú (region La Libertad, Peru) peruwiańscy archeolodzy przeprowadzili prace związane z mapowaniem tego obszaru, wykorzystując w tym celu nisko latające drony. Na terenie Doliny Virú znajduje się wiele pozostałości z czasów prekolumbijskich, ale gubią się one wśród dzisiejszych pól uprawnych. Niedawno, analizując wykonane zdjęcia badacze zauważyli w pobliżu wąwozu geoglif. Jak podaje kierujący projektem Feren Castillo Luján, geoglif ma wymiary 40 na 30 metrów i przedstawia ptaka z rodziny sokołowatych, skierowanego w stronę góry.

Geoglif znaleziony w Dolinie Viru (źródło fot. Andina)

W Licapa II (Peru) odkryto mur oddzielający strefę prywatną od dzielnicy rzemieślników

Oryginalny artykuł: Chicama: Descubren espacio de preparación de élite mochica en sitio arqueológico Licapa II

Na terenie stanowiska Licapa II (dolina Chicama, region La Libertad, Peru) podczas prac prowadzonych przez peruwiańskich badaczy (z Universidad Nacional Mayor de San Marcos) w ramach Programu Archeologicznego Chicama natrafiono na monumentalny mur, oddzielający dzielnicę rzemieślników od prywatnej strefy zarezerwowanej dla osób odprawiających rytuały. Odkrycia dokonano podczas wykopalisk w przestrzeni przeznaczonej dla elity Mochica oraz dla pielgrzymów przybywających z różnych miejsc prekolumbijskiego Peru. Znaleziono tam naczynia ceramiczne, z których część zawierała chichę. Licapa II jest uznawana za religijne centrum kultury Moche.

Stanowisko archeologiczne Licapa II (źródło fot. Andina)

Nowy sezon prac w Huaca Bandera (Peru)

Oryginalny artykuł: Lambayeque: ejecutarán trabajos investigación y conservación arqueológica en Huaca Bandera

Peruwiańscy archeolodzy rozpoczęli nowy sezon badań na terenie stanowiska Huaca Bandera (dystrykt Pacora, region Lambayeque, Peru). W tym roku będą przeprowadzone prace nie tylko w terenie, ale i w laboratorium, w którym zostanie oczyszczony, sklasyfikowany, zinwentaryzowany i skatalogowany materiał archeologiczny zebrany od 2009 roku i przechowywany w 200 skrzyniach. Prace konserwatorskie i restauratorskie obejmą budowle w otoczonym murem kompleksie znanym jako Zespół Murowany 2. 

Stanowisko archeologiczne Huaca Bandera (żródło fot. Andina)

Malowidła kultury Moche w Pañamarca (Peru)

Oryginalny artykuł: 1,400-year-old mural of 2-faced men unearthed in Peru 

W sierpniu 2022 roku archeolodzy odkryli na terenie stanowiska Pañamarca (Peru), ośrodka kultury Moche pochodzącego sprzed 1400 lat, dwa malowidła zdobiące filar w sali ceremonialnej tamtejszej budowli. Obecnie przekazali więcej szczegółów związanych z tym znaleziskiem. Oba malowidła przedstawiają mężczyznę o dwóch twarzach, jednej zwróconej w lewą stronę i drugiej – w prawą stronę.

Filar z wizerunkami mężczyzn o dwóch twarzach (fot. Lisa Trever)

Dzielnica rzemieślników kultury Mochica

Oryginalny artykuł: Descubren barrio de artesanos de la élite moche en valle de Chicama 

W ramach Programu Archeologicznego Chicama zespół badaczy z Universidad Nacional Mayor de San Marcos (Lima, Peru) odkrył na stanowisku Licapa II (w północnej części doliny Chicama, w prowincji Ascope, region La Libertad) dzielnicę zamieszkałą przez rzemieślników specjalizujących się w ceramice oraz złotnictwie i pracujących dla elity Mochica. Kierujący wspomnianym programem Henry Tantaleán podaje, że ta część miasta zajmuje powierzchnię od 3 do 4 kilometrów kwadratowych i znajduje się między Huacas A i B. Licapa II to monumentalny kompleks kultury Mochica, wstępnie badany w latach 2009-2012 przez amerykańską archeolog Michele Lorraine Koons.

Prace wykopaliskowe na terenie dzielnicy rzemieślników w Licapa II
(fot. Program Archeologiczny Chicama)

W rejonie Huaca San Pedro de Chimbote (Peru) odkryto pochówek kultury Mochica

 Oryginalny artykuł: Ancash: descubren entierro preinca cerca de la Huaca San Pedro de Chimbote

W pobliżu Huaca San Pedro de Chimbote, w regionie Ancash (Peru), podczas prac prowadzonych przez spółkę Quavii przy instalacji sieci gazowej w miasteczku San Pedro, odkryto prekolumbijski pochówek kultury Mochica, gdzie poza szczątkami ludzkimi znaleziono kilka wspaniale zachowanych naczyń ceramicznych.

Pochówek odkryty w pobliżu Huaca San Pedro de Chimbote
(fot.: spółka Quavii)

Najpóźniejszy grobowiec kultury Mochica

Oryginalny artykuł: Nuevo descubrimiento: hallan tumba de ultima mujer de elite mochica

W kompleksie Santa Rosa w Pucalá (region Lambayeque, Peru) odkryto grobowiec ze szczątkami kobiety, pochodzący z końcowej fazy Horyzontu Średniego, z lat 900-1000. Jak podaje kierujący projektem archeologicznym Edgar Bracamonte, kobietę pochowano już po zawaleniu się Budowli D, na której pozostałości natrafiono we wrześniu minionego roku (post: "Obecność kultury Wari w regionie Lambayeque"). W grobie znajdowały się również szczątki towarzyszącego zmarłej mężczyzny. Przy ciele kobiety złożono, między innymi, 204 miniaturowe naczynia, przedmioty z metalu oraz dwa zdobione naczynia ceramiczne.

Dekorowane naczynia ceramiczne znalezione w grobowcu (fot. Andina)

Obecność kultury Wari w regionie Lambayeque

Oryginalny artykuł: Descubren recinto ceremonial de cultura Wari en Lambayeque

Od września do grudnia 2018 roku, archeolodzy z Muzeum Tumbas Reales de Sipán prowadzili pod kierunkiem Edgara Bracamonte prace wykopaliskowe w kompleksie Santa Rosa w dystrykcie Pucalá (region Lambayeque). Dokonali bardzo ciekawych odkryć, zmuszających badaczy do ponownego prześledzenia historii prekolumbijskiego Peru, a zwłaszcza wydarzeń, które miały miejsce w końcowym okresie kultury Mochica w Sipán i Pampa Grande, a także rozważenia obecności kultur Cajamarca i Wari w dolinie Lambayeque. Na szczególną uwagę zasługuje budowla o przeznaczeniu ceremonialnym, wzniesiona w latach 800-900 n.e. z cegieł adobe i gliny na planie w formie litery D, spotykana w architekturze kultury Wari. Nigdy wcześniej nie zarejestrowano bowiem tego typu konstrukcji na terenie północnych dolin.

Budowla wzniesiona na planie litery D, typowa dla architektury kultury Wari (źródło fot. Andina)

Sala bankietowa kultury Mochica

Oryginalne artykuły: Arqueologos sorprendidos con hallazgo mochica en Huaca Limon
                               Hallan nuevos vestigios mochicas

Grupa peruwiańskich archeologów, którą kieruje Walter Alva dokonała bardzo ciekawego odkrycia na terenie Huaca Limón, 30 km na południe od Chiclayo w regionie Lambayeque, gdzie prace wykopaliskowe podjęto cztery miesiące temu. Natrafiono tam na pochodzącą sprzed 1700 lat salę bankietową kultury Mochica, która zdaniem badaczy potwierdza istnienie tego typu budowli, znanych do tej pory jedynie ze scen namalowanych na naczyniach ceramicznych kultury Mochica i stanowiących miejsca, gdzie dyskutowano o sprawach polityczno-społecznych.

Pozostałości sali bankietowej kultury Mochica (fot. Dante Piaggio, El Comercio)

Nowe odkrycia związane z kulturami Lambayeque i Mochica

Oryginalny artykuł: Descubren "Templo Quemado" de la cultura Lambayeque en Luya

Podczas ostatniego sezonu prac prowadzonych na terenie kompleksu archeologicznego Cerro Luya (pomiędzy dolinami Chancay i La Leche, 25 km od miasta Chiclayo, Peru) natrafiono na ważne świadectwa kultur Lambayeque i Mochica. Walter Alva, dyrektor Muzeum Tumbas Reales de Sipán podkreślił, że na szczególną uwagę zasługuje odkrycie świątyni, pochodzącej z lat 900-1200 n.e. i znajdującej się w centralnej części skalistego wzniesienia, po wschodniej stronie stanowiska. Wykopaliska pozwoliły odsłonić fragment rampy wejściowej i platformy schodkowe. Główny ołtarz, którego druga faza konstrukcyjna przypada na okres rozkwitu kultury Lambayeque i który jest zorientowany na linii wschód-zachód, został całkowicie spalony już w czasach prekolumbijskich, a przyczyny pożaru stanowią przedmiot badań. Walter Alva uważa, że spalenie świątyni mogło być związane z zachodzącymi zmianami społecznymi bądź z jej rytualnym zniszczeniem jako miejsca o charakterze sakralnym.

Prace wykopaliskowe w Cerro Luya (fot. Andina)

Preinkaskie grobowce i inne odkrycia w El Triunfo (Peru)

Oryginalny artykuł: Hallan 14 tumbas pertenecientes a culturas mochica, chimu y lambayeque

Jak poinformował archeolog Edgar Bracamonte Lévano, podczas czterech tygodni prac wykopaliskowych prowadzonych na terenie kompleksu Bola de Oro – El Triunfo, w dystrykcie Pomalca (region Lambayeque) odkryto świątynię kultury Mochica z zachowanymi kolejnymi fazami budowy, cmentarz z czasów kultury Lambayeque oraz pozostałości prawdopodobnego zamieszkania w okresie formatywnym. Do tej pory natrafiono na czternaście grobowców, z których jeden pochodzi z kultury Chimú, inny z Mochica, a pozostałe - z kultury Lambayeque. Bogactwo znalezisk pozwala zrozumieć proces rozwoju kulturowego w Dolinie Lambayeque.

Jeden z grobowców odkrytych w Bola de Oro - El Triunfo (fot. Wilfredo Sandoval / El Comercio)

Bogaty grobowiec kultury Moche w Huaca de la Luna

Oryginalny artykuł: Descubren tumba y cetro semejante al del Senor de Sipan

Archeolodzy prowadzący prace wykopaliskowe w ramach Projektu Huaca del Sol y Luna, zaprezentowali właśnie nowe i zaskakujące odkrycia, które pozwolą poszerzyć wiedzę na temat początków i rozwoju kultury Moche. Najważniejszym znaleziskiem jest platforma, w której znajdował się grobowiec o wymiarach 2 metry na 90 centymetrów. Rozmiary te mogły co prawda wskazywać, ze chodzi o osobę o niższym statusie społecznym, ale wyjątkowo bogate dary świadczą, iż w grobie złożono ważną osobistość.

Nowo odkryty grobowiec kultury Moche (fot. La Republica, Peru)

W grobowcu znajdowały się szczątki dorosłego mężczyzny, zmarłego w wieku około 30 lat. Towarzyszyły mu najróżniejsze dary ofiarne, wśród nich: sceptr w formie piramidy, wykonane ze złota ozdoby uszu, przedmioty z miedzi, kamienne paciorki, trzy szczęki dzikich kotów z pazurami wykonanymi z metalu i dziesięć naczyń ceramicznych.

Naczynia ceramiczne znalezione w grobowcu (fot. Estefanía Fernández)

Mochica składali ofiary z jeńców wojennych

Oryginalny artykuł: Dan Vergano. New Clues About Human Sacrifices at Ancient Peruvian Temple. National Geographic 19.11.2013.

W świątyni kultury Mochica w Peru składano w ofierze jeńców wojennych pochodzących z odległych prowincji, jak wynika z analizy kości i zębów z tego stanowiska. Szczątki ludzkie - okaleczone, rozczłonkowane i zagrzebane w dołach - mogą także wyjaśnić walki terytorialne między ośrodkami Mochica na wybrzeżu Peru około 100-850 n.e. 

Zdaniem Johna Verano z Tulane University w Nowym Orleanie, jednego z autorów raportu, który wkrótce ukaże się w Journal of Archaeological Science, debata akademicka dotychczas koncentrowała się wokół pytania, czy są to przykłady rytualnego uśmiercania członków elity, czy jeńców wojennych. Analiza chemiczna kości wskazuje na to, że w ostatnim okresie imperium Mochica ofiary pochodziły z odległych rejonów, więc najpewniej byli to jeńcy wojenni. 

Mochica składali ofiary z jeńców wojennych (fot. John Verano)