W Ohio odkryto ślady Drewnianego Kręgu

Oryginalny artykuł: Hopewell excavation near Chillicothe seeks evidence of a 'woodhenge'. Columbus Dispatch 23.06.2014.

Archeolodzy z National Park Service prowadzący wykopaliska w Narodowym Parku Historycznym Kultury Hopewell w pobliżu Chillicothe znaleźli w ziemi ślady okrągłej konstrukcji z drewnianych słupów o średnicy 114 metrów, którą nazwali Drewnianym Kręgiem ("woodhenge" - na wzór "stonehenge"). Została ona zbudowana przez tę samą cywilizację, która wzniosła ziemne kopce koło Chillicothe, w Heath i Newark oraz w pobliżu Lebanon w południowo-zachodnim Ohio. Archeolodzy uważają, że regularnie ułożone plamy ciemniejszej gleby, które odkryli pod powierzchnią gruntu to ślady po drewnie, które niegdyś tworzyło okrągłą konstrukcję, a następnie spróchniało w ziemi.

Wykopaliska koło Chillicothe w Ohio (fot. Columbus Dispatch)

Prekolumbijski wyż demograficzny w Ameryce Północnej

Oryginalny artykuł: Pre-Columbian Native Americans Had Baby Boom in 500-1300 CE. Sci-News.com 1.07.2014.

Według najnowszych badań przeprowadzonych przez Tima Kohlera i Kelsey'a Reese'a - antropologów z Washington State University - prekolumbijskie populacje Ameryki Północnej odnotowały niezwykle wysoki wskaźnik urodzeń w latach 500-1300 n.e. Zdaniem Kohlera był to okres, kiedy wczesne cywilizacje zaczęły dojrzewać i osiągnęły poziom, przy którym wskaźnik urodzeń mógł nawet przewyższać dzisiejsze wskaźniki na całym świecie. Po wyżu nastąpiło załamanie, wskazując na niebezpieczeństwa związane z przeludnieniem. Opublikowane w Proceedings of the National Academy of Sciences badania objęły dane ze 100 lat i tysięcy szczątków ludzkich znalezionych na setkach stanowisk z rejonu Four Corners (Czterech Zakątków) na Południowym Zachodzie USA.

Region Four Corners (kolor czerwony) na tle czterech współczesnych stanów USA (kolor pomarańczowy) (rys. Wikimedia Commons)

Nowy kopiec w Poverty Point

Oryginalny artykuł: Archaeologist discovers new mound at Poverty Point. The News Star 9.05.2014.

Podczas prac badawczych w roku 2011 archeolog Diana Greenlee natrafiła na coś, co jej zdaniem mogło być nieodkrytym dotychczas kopcem, wzniesionym przez prehistorycznych mieszkańców Poverty Point. Dalsze badania wykazały, że miała rację i Poverty Point  zyskało nową atrakcję - ukryty głęboko w lesie Kopiec F, który wcześniej umknął uwadze archeologów z powodu swoich niedużych rozmiarów (ok. 1,5 m wysokości) oraz położenia w mało uczęszczanym i gęsto zalesionym rejonie. Wstępne badania wskazują, że kopiec został wzniesiony po roku 1280 p.n.e., więc - zdaniem Greenlee - było to prawdopodobnie jedno z ostatnich dzieł mieszkańców Poverty Point.

Według strażnika parku Poverty Point Davida Griffinga dotychczas zostało przebadane zaledwie 1% stanowiska, więc Poverty Point może kryć jeszcze wiele niespodzianek.  Stanowisko obejmuje ponad 400 akrów powierzchni i jest uważane za jedno z najważniejszych stanowisk archeologicznych na kontynencie amerykańskim, ponieważ na jego terenie znajdują się ziemne budowle datowane na 1700-1100 p.n.e. Planowane są dodatkowe prace archeologiczne, w tym badania gleby i wykopaliska, aby określić przeznaczenie Kopca F.

Mapa stanowiska archeologicznego Poverty Point jeszcze bez kopca F (rys. Wikimedia Commons)

Mochica składali ofiary z jeńców wojennych

Oryginalny artykuł: Dan Vergano. New Clues About Human Sacrifices at Ancient Peruvian Temple. National Geographic 19.11.2013.

W świątyni kultury Mochica w Peru składano w ofierze jeńców wojennych pochodzących z odległych prowincji, jak wynika z analizy kości i zębów z tego stanowiska. Szczątki ludzkie - okaleczone, rozczłonkowane i zagrzebane w dołach - mogą także wyjaśnić walki terytorialne między ośrodkami Mochica na wybrzeżu Peru około 100-850 n.e. 

Zdaniem Johna Verano z Tulane University w Nowym Orleanie, jednego z autorów raportu, który wkrótce ukaże się w Journal of Archaeological Science, debata akademicka dotychczas koncentrowała się wokół pytania, czy są to przykłady rytualnego uśmiercania członków elity, czy jeńców wojennych. Analiza chemiczna kości wskazuje na to, że w ostatnim okresie imperium Mochica ofiary pochodziły z odległych rejonów, więc najpewniej byli to jeńcy wojenni. 

Mochica składali ofiary z jeńców wojennych (fot. John Verano)

Dramatyczny pożar zwiastunem upadku Cahokii

Oryginalny artykuł: Blake de Pastino. Epic Fire Marked ‘Beginning of the End’ for Ancient Culture of Cahokia, New Digs Suggest. Western Dig 16.09.2013.

Wykopaliska na południu stanu Illinois w USA wykazały, że 900 lat temu ogromny pożar zapoczątkował upadek ówczesnego największego miasta Ameryki - Wielkiej Cahokii - cywilizacji, której szlaki handlowe i strefa wpływów rozciągała się od Wielkich Jezior na pograniczu współczesnej Kanady i USA po południowo-wschodnią część współczesnych Stanów. Zdaniem badaczy wydarzenie to stanowi punkt zwrotny w historii Cahokii i początek wielkich zmian kulturowych.

Cahokia u szczytu swojej potęgi (rys. L. K. Townsend / Cahokia Mounds State Historic Site)

Osadnictwo w zachodniej Amazonii ponad 10 tys. lat temu

Oryginalny artykuł i zdjęcia: 10,000-Year-Old Human Settlements In Bolivia Evidence Of Ancient Amazon Peoples. Huffington Post 30.08.2013.

W boliwijskiej Amazonii odkryto ślady osadnictwa sprzed minimum 10 tys. lat. Badacze doszli do takiego wniosku po przebadaniu śladów działalności ludzkiej znalezionych w trzech z setek kopców rozsianych w regionie Llanos de Moxos w dzisiejszej Boliwii. Wewnątrz niektórych kopców znaleziono dowody na obecność człowieka w okresie prehistorycznym, w tym muszle morskie, kości zwierzęce i węgiel drzewny. Datowanie radiowęglowe gleby wykazało, że jest to najstarsze znane stanowisko archeologiczne w tym rejonie. 

Kamienne narzędzia (fot. Lombardo et al, plosone.org)

Przestrzeń rytualna: piramidy, kamienne linie i kopce w Peru

Oryginalny artykuł: Astronomical alignment at Peruvian pyramid. Archaeo News 12.05.2013.

Pokaz zdjęć: Image Gallery: Peru Pyramid Shows Cosmological Significance. Live Science 6.05.2013.

Setki lat temu oczom osób schodzących do doliny Cerro del Gentil w czasie przesilenia zimowego ukazywał się widok słońca zachodzącego bezpośrednio za piramidą, do której wiodły dwie zbiegające się kamienne linie. Znajdują się one około 2 km na wschód-południowy wschód od piramidy i rozciągają na długości ok. 500 m. Zdaniem badaczy kamienne linie tworzyły jeden kompleks architektoniczny z piramidą, zmieniając krajobraz w przestrzeń rytualną o znaczeniu kosmologicznym. 

Piramida o płaskim wierzchołku ma 5 m wysokości. Została zbudowana z niewypalanej cegły między 600-50 r. p.n.e. i ponownie zasiedlona w latach 200-400 n.e., natomiast kamienne linie powstały między 500 r. p.n.e. a 400 r. n.e.  

Na równinach w pobliżu piramidy znaleziono około 50 podobnych kamiennych linii, z których najdłuższa ma około 1500 m. Są proste i wykute w skale, w przeciwieństwie do rysunków z Nazca w południowym Peru, które zostały wyryte w ziemi przez usunięcie wierzchniej warstwy gleby i przedstawiają zwierzęta i rośliny. 

Kamienne linie uzupełniało ponad 200 kamiennych kopców, z których największy miał 15 m średnicy. Kamienne linie i kopce łączą cztery pobliskie osiedla - dwa posiadające duże piramidy i jedno - kopiec ziemny, które razem mogły być zamieszkane przez 1000 osób. 

Badacze planują prace wykopaliskowe na stanowisku Cerro del Gentil oraz poszukiwania kolejnych kamiennych linii, osiedli oraz innych obiektów, które pomogą określić dokładny wiek znalezisk, zanim zostaną one zniszczone przez współczesną działalność budowlaną.

Piramida Cerro del Gentil (fot. Laura Griffin)

Missisipijczycy

Oryginalny artykuł: Hirst, K. Kirst. The Mississippians. About Archaelogy 27.08.2012

Pomiędzy rokiem 1000 a 1500 n.e. ludy żyjące na terenach dzisiejszych wschodnich stanów USA zaczęły uprawiać kukurydzę, budować platformy ziemne, podporządkowywać się władzy wodzów oraz brać udział w podobnych praktykach ceremonialno-symbolicznych. Byli to Missisipijczycy. 

Najnowsza teoria głosi, że kultura missisipijska rozwinęła się w żyznym dorzeczu rzek Missisipi i Missouri. Stamtąd idee i wynalazki rozprzestrzeniały się w dół Missisipi i na Florydę, w górę do Minnesoty i Wisconsin, na wschód do Ohio i na zachód do Oklahomy. Oczywiście istniała wielka różnorodność i Missisipijczycy nigdy nie stworzyli zunifikowanego państwa, ale niezależne plemiona były potężną siłą, kiedy w 1539 dotarł tam hiszpański konkwistador Hernando de Soto.  

Chronologia

• 800-1100 wzrost znaczenia kultury Cahokia
• 1100-1350 pod wpływami Cahokii powstaje wiele ośrodków skupionych wokół kopców ziemnych
• 1350-1450 Cahokia zostaje porzucona, spadek populacji w wielu innych ośrodkach
• 1450-1539 przegrupowanie ośrodków, pojawiają się nowi liderzy
• 1539 ekspedycja Hernando de Soto odwiedza missisipijskie społeczeństwa od Florydy po Teksas

Mapa kultur missisipijskich (H. Roe, Wikimedia Commons)