Tajemnica masek z Teotihuacan

Oryginalny artykuł: Electron beam points to origins of Teotihuacan stone faces

Spośród licznych artefaktów znalezionych na terenie Teotihuacan szczególnie wyróżniają się wspaniałe maski. Do tej pory sądzono, że wykonano je głównie z jadeitu oraz że były one dziełem rzemieślników, zamieszkujących tę wielką prekolumbijską metropolię. Najnowsze badania, przeprowadzone przez antropolog Jane Walsh i geologa Timothy Rose ze Smithsonian National Museum of Natural History w Waszyngtonie wskazują jednak, że maski nie tylko wyrzeźbiono z mniej twardych materiałów, ale i sami artyści pochodzili spoza Teotihuacan.

Maska z Teotihuacan (Narodowe Muzeum Antropologii w mieście Meksyk)

W kolekcjach muzealnych na całym świecie znajduje się obecnie ponad 600 masek z Teotihuacan. Jane Walsh podkreśla, że nikt do tej pory nie przeprowadził badań, które pozwoliłyby ustalić materiał wykorzystany do wyrobu masek. Tym razem zastosowano współczesną technologię, a mianowicie skaningowy mikroskop elektronowy, który umożliwia zidentyfikowanie atomów i minerałów oraz ukazuje najdrobniejsze ślady pozostawione przez rzeźbiarzy. Timothy Rose zaprezentował wyniki badań w połowie listopada, podczas corocznego spotkania American Vacuum Society w Baltimore.

Maska z Teotihuacan (Narodowe Muzeum Antropologii w mieście Meksyk)

O czym pisali Majowie: Panel 3 z Cancuen

Cancuen to starożytne majańskie miasto położone w dzisiejszej Gwatemali, niegdyś rządzone przez jedną z najstarszych dynastii w tym regionie i powiązane z potężnym Calakmul. Dzięki strategicznemu położeniu na rzecznym szlaku handlowym było to bogate miasto z ogromnym pałacem o 200 komnatach i powierzchni 25 tys. m kw. Historia miasta zakończyła się gwałtownie i krwawo – masakrą rodziny królewskiej. Czytaj także: Miasta Majów: Cancuen.

Panel 3 z Cancuen (fot. Wikimedia Commons)

Majańscy pisarze i rzeźbiarze

Dzięki ogromnemu postępowi w odczycie starożytnego pisma Majów w drugiej połowie XX i na początku XXI wieku, wiele dowiedzieliśmy się także o tych, którzy tego pisma używali. Znamy ich imiona, tytuły, funkcje, patronów. Wiemy, że pełnili ważną rolę w życiu kulturalnym i społecznym i zajmowali wysoką pozycję w klasycznym społeczeństwie majańskim. Ich obowiązki prawdopodobnie miały o wiele szerszy zakres niż tylko sztuka pisania, malowania i rzeźbienia, a (przynajmniej) niektórzy z całą pewnością pochodzili z rodzin królewskich.

We wcześniejszych okresach artyści pozostawali anonimowi, ale w późnym klasyku wielu pisarzy i rzeźbiarzy zaczęło dumnie podpisywać swoje dzieła w kamieniu i na ceramice. Pisarze pisali pędzelkami przy  pomocy kolorowych pigmentów na papierze, ceramice, tkaninach, drewnie oraz innych materiałach, rzeźbiarze rzeźbili w kamieniu, drewnie, kości, jadeicie, na muszlach.

--------------------

Czytaj także: Wyrób kodeksów (papier, pigmenty i pędzelki) - Kodeksy Majów

--------------------

tz’i-bi  tz’ib   pisać, malować	AJ-TZ’IB-ba   aj tz’ihbpisarz, malarz	u-tz’i-ba   u tz’ihb(oto) pismo (kogo?) + imię pisarza	yu-xu[lu]   yuxul(oto) rzeźbienie (kogo?) + imię pisarza