Dzieci i lamy złożone w ofierze w Peru 600 lat temu

Oryginalny artykuł: Peruvian dig reveals sacrificial mystery. Phys.org 29.10.2014.

Antropolog John Verano z Tulane University od 30 lat prowadzący wykopaliska w Peru dokonał unikalnego odkrycia rytualnej ofiary z dzieci i młodych lam sprzed 600 lat. W 2011 w nadmorskiej wiosce Huanchaquito peruwiański archeolog Gabriel Prieto odkrył szczątki 42 dzieci, które zostały złożone w ofierze razem z 76 lamami. Obszar ten niegdyś stanowił część państwa Chimú, które zdominowało większą część peruwiańskiego wybrzeża w latach 1100-1470 n.e., po czym zostało podbite przez imperium Inków. W tym roku Prieto i Verano rozszerzyli obszar wykopalisk i zakończyli badania szczątków dzieci znalezionych w 2011 roku, co było możliwe dzięki wsparciu National Geographic Society i Centrum Studiów Latynoamerykańskich przy Tulane University.

Według Verano najnowsze wykopaliska ujawniły kolejne szczątki osób złożonych w ofierze, co pozwoli na dokładniejszą rekonstrukcję tego wydarzenia. Badacze uważają, że mogła być to ofiara dla morza lub reakcja na poważne powodzie spowodowane przez anomalię pogodową El Niño, oraz że zadaniem lam być może było przetransportowanie ofiar w zaświaty.

Antropolog John Verano i doktorantka Brittany Dement badają szczątki dziecka, które zostało złożone w ofierze i pochowane 600 lat temu na wybrzeżu Peru. (Fot: John Verano)

Mumie z prekolumbijskiego Meksyku

Na naszym blogu wielokrotnie pojawiały się informacje o mumiach znajdowanych na ziemiach Peru lub Chile. Jednak może nie wszyscy wiedzą, że zmumifikowane zwłoki ludzi, pochodzące z czasów prekolumbijskich, znaleziono również na ziemiach Meksyku, zwłaszcza w jego północnej części, wyróżniającej się suchym klimatem. Josefina Mansilla Lory i Ilán Santiago Leboreiro Reyna, zajmujący się antropologią fizyczną w UNAM (Universidad Nacional Autonoma de Mexico), w jednym z wydań czasopisma Arqueologia Mexicana opisali kilka przykładów.

Zawiniątko grobowe z mumią dziecka znalezione w grocie

Cueva de la Candelaria (stan Coahuila) (fot. DAF/INAH)

Śmierć trójki dzieci na Alasce rzuca światło na życie pierwszych Amerykanów

Oryginalny artykuł: Archeologists discover remains of Ice Age infants in Alaska. Phys. org 10.11.2014.

Na Alasce odkryto szczątki dwojga niemowląt pochowanych ponad 11 tys. lat temu - są to szczątki najmłodszych zmarłych, jakie kiedykolwiek znaleziono w północnoamerykańskiej Arktyce. Zdaniem Bena Pottera z University of Alaska Fairbanks, stanowisko i znalezione na nim artefakty rzucają nowe światło na zwyczaje pogrzebowe ludzi, którzy zamieszkiwali ten rejon tysiące lat temu. Potter kierował zespołem archeologicznym, który na jesieni 2013 dokonał odkrycia na stanowisku Upward Sun River w pobliżu rzeki Tanana w środkowej Alasce. 

Potter i jego współpracownicy podkreślają, że znalezione ludzkie szczątki i towarzyszące im dary ofiarne, jak również pora roku, kiedy dzieci zmarły i zostały pochowane, otwierają nowy rozdział w naszym rozumieniu wczesnych społeczności: jak były zorganizowane, jakim niebezpieczeństwom musiały stawić czoła, jak traktowano najmłodszych członków grupy, jak postrzegano śmierć i jaką wagę przywiązywano do związanych z nią rytuałów.

Wykopaliska na stanowisku Upward Sun River (fot. Ben Potter)

O czym pisali Majowie: Panel 3 z Cancuen

Cancuen to starożytne majańskie miasto położone w dzisiejszej Gwatemali, niegdyś rządzone przez jedną z najstarszych dynastii w tym regionie i powiązane z potężnym Calakmul. Dzięki strategicznemu położeniu na rzecznym szlaku handlowym było to bogate miasto z ogromnym pałacem o 200 komnatach i powierzchni 25 tys. m kw. Historia miasta zakończyła się gwałtownie i krwawo – masakrą rodziny królewskiej. Czytaj także: Miasta Majów: Cancuen.

Panel 3 z Cancuen (fot. Wikimedia Commons)

Śmierć w kulturach mezoamerykańskich

W kulturach mezoamerykańskich życie i śmierć pozostawały w dynamicznej relacji. Wierzono, że składanie ofiar – w tym ofiar z ludzi - stanowi integralną część życia, zaspokajającą podstawową potrzebę pożywienia.

Zmarli przodkowie mieli ogromny wpływ na żywych: mogli być pośrednikami między ludźmi a bogami. W czasie 20-dniowego święta ku czci zmarłych żywi komunikowali się ze swoimi przodkami za pomocą pożywienia, kwiatów i innych ofiar. Według przekazów XVI-wiecznego zakonnika brata Diego Duran Aztekowie urządzali obchody ku czci zmarłych dzieci podczas 20-dniowego miesiąca Tlaxochimaco, a ku czci dorosłych w kolejnym miesiącu Xocotlhuetzi. Z niepokojem zauważa on, że pogańskie rytuały (pierwotnie obchodzone w sierpniu) są nadal praktykowane w czasie katolickich obchodów Święta Wszystkich Świętych i Święta Zmarłych, a zwyczaj składania nagietków i innych darów z całą pewnością pochodzi z czasów prekolumbijskich.

Bogowie-Wioślarze przewożą Boga Kukurydzy do Świata Podziemnego. Malunek na płótnie na podstawie sceny wyrytej w kości znalezionej w grobowcu króla Jasaw Chan K'awiil w Tikal (fot. Boguchwała Tuszyńska)