poniedziałek, 18 października 2021

Interesujące ryty naskalne z przedstawieniami peyote w stanie Puebla (Meksyk)

Oryginalny artykuł: Registros de arte rupestre en Puebla revelan cosmovisiones compartidas entre Mesoamérica y Aridoamérica

W północnym Meksyku jest powszechne, że jaskinie i schroniska skalne kryją przykłady sztuki naskalnej nawiązujące do peyote, rośliny z rodziny kaktusowatych, odgrywającej znaczącą rolę w kosmogonii rdzennych mieszkańców tego regionu, którzy przez pokolenia używali jej jako środka umożliwiającego kontaktowanie się z tym, co boskie. Jednak odnalezienie na ziemiach północno-wschodniej części stanu Puebla naskalnych rytów, które odnoszą się do peyote nie jest często spotykane. 

Ryty naskalne w gmienie Hueytamalco (fot. Francisco Mendiola, Centrum INAH Puebla) 

czwartek, 14 października 2021

Jak mieszkańcy Teotihuacan przekształcili krajobraz

Oryginalny artykuł: Modern activities follow the contours of ancient Teotihuacan 

Wiele znaczących budowli w Teotihuacan jest widocznych do dzisiaj, ale większość pozostałości dawnego miasta leży pod współczesnymi polami i budynkami. Ponieważ budowle w Teotihuacan wskazują na znaczące modyfikacje krajobrazu, grupa związanych z różnymi uniwersytetami w USA uczonych (Nawa Sugiyama, Sabura Sugiyama, Tanya Catignani, Adrian S.Z. Chase i Juan C. Fernandez-Diaz) postanowiła wykorzystać technologię LiDAR, która choć jest często stosowana do odkrywania porośniętych roślinnością budowli lub na otwartych terenach, to rzadko używana w przypadku pozostałości archeologicznych leżących pod obszarami miejskimi. Jednocześnie celem prac było ustalenie, jak to znaczące przekształcenie krajobrazu przez mieszkańców dawnego Teotihuacan wpłynęło na rozplanowanie współczesnych budowli.

Obraz uzyskany dzięki technologii LiDAR przedstawia Piramidę Słońca w Teotihuacan
(ilustracja: Nawa Sugiyama)

niedziela, 10 października 2021

Potwierdzono azteckie pochodzenie zwierciadła Johna Dee

Oryginalny artykuł: Aztec origin of Elizabethan spirit mirror confirmed 

Od dawna podejrzewano, że obsydianowe zwierciadło używane w XVI wieku przez Johna Dee, a obecnie znajdujące się w kolekcji British Museum w Londynie mogło być jednym z azteckich artefaktów, które trafiły do Europy po hiszpańskiej konkwiście. Jednak dopiero teraz zdołano to udowodnić. John Dee (1527-1608/09) był dość niezwykłą postacią historyczną, uczonym piszącym na różne tematy, w tym dotyczące alchemii i astrologii, a także powiernikiem królowej Elżbiety I. Z czasem zainteresował się wróżbiarstwem i okultyzmem, a w swych praktykach służących kontaktowaniu się z duchami wykorzystywał, między innymi, zwierciadła i kryształy.

John Dee (Ashmolean Museum, University of Oxford)

środa, 6 października 2021

Majowie wykorzystali tefrę przy budowie piramidy

Oryginalny artykuł: Giant pyramid built by the Maya was made from rock spewed by a volcano

W 539 roku nastąpił wybuch wulkanu Ilopango, uważany za największą erupcję w Ameryce Środkowej w ciągu ostatnich 10 000 lat. Była ona tak potężna, że co najmniej półmetrowa warstwa popiołu pokryła obszar rozciągający się w promieniu 35 km od wulkanu. Zamieszkujący te ziemie Majowie utracili swe osady, a uczeni od lat zastanawiali się, kiedy Majowie powrócili na te ziemie. Sugerowano, że prawdopodobnie dopiero sto lub dwieście lat po wybuchu, ale do tej pory brakowało świadectw. Obecnie Akira Ichikawa, archeolog z University of Colorado Boulder i jego zespół opublikowali wyniki swoich badań, które w latach 2015-2019 prowadzili na terenie stanowiska archeologicznego San Andrés (Dolinia Zapotitán, Salwador), położonego 40 km od wulkanu. Uczeni chcieli dowiedzieć się, kiedy rozpoczęto budowę tamtejszej piramidy zwanej Campana. 

Piramida Campana, stanowisko archeologiczne San Andres, Salwador (fot. Akira Ichikawa)

sobota, 2 października 2021

Odkrycie naczyń z darami kultury Muisca

Oryginalny artykuł: Ceramic jars full of emeralds found in temple tied to El Dorado, a mythical city of gold

Podczas prac wykopaliskowych podjętych przed budową drogi niedaleko Bogoty, stolicy Kolumbii, grupa archeologów, którą kierował Francisco Correa odkryła pozostałości świątyni i groby związane z dawnym ośrodkiem kultury Muisca. Znaleziono tam osiem naczyń ceramicznych, w których znajdowały się różne artefakty, w tym wykonane z metalu figurki i szmaragdy. Około 600 lat temu dawni Muisca (znani też jako Czibcza) wyrabiali tego typu naczynia, określane dziś przez badaczy słowem ofrendatarios.

Jedno z odkrytych ofrendatarios (fot. Francisco Correa)