Epigraficy identyfikują Ix Ch'ak Ch'een, która rządziła Cobá

Oryginalny artykuł: Epigrafistas identifican a Ix Ch’ak Ch’een, mujer que gobernó Cobá

Skała Fundacyjna, pierwszy zabytek związany ze zbiornikiem wodnym w Cobá i jeden z największych odkrytych na tym stanowisku archeologicznym w Quintana Roo, wciąż odkrywa sekrety swojej inskrypcji. Najnowszy odczyt hieroglifów wskazuje, że Ix Ch'ak Ch'een, sprawowała rządy w Cobá w VI wieku n.e. Inskrypcja ta została odkryta nieco ponad rok temu (post: „W Cobá odkryto panel z długą inskrypcją glificzną”).

Fotogrametryczny model Skały Fundacyjnej autorstwa Salvadora Mediny i Francisco Luny (członków Promeza).

W Cobá odkryto panel z długą inskrypcją glificzną

Oryginalny artykuł: Descubren extenso texto glífico maya en la Zona Arqueológica de Cobá, en Quintana Roo 

W Cobá, mieście Majów w stanie Quintana Roo (Meksyk) archeolodzy odkryli inskrypcję glificzną wyrzeźbioną na skale otaczającej aguadę (sztuczny zbiornik do gromadzenia wody deszczowej), położoną w odległości 160 metrów od Nohoch Mul, największej budowli w tym ośrodku, którego historia obejmuje 1300 lat, od 100 r. p.n.e. do 1200 roku. Prace były prowadzone w ramach programu Promeza. Wyrzeźbiony tekst liczy 123 kartusze glificzne, rozmieszczone w formie litery „L” na powierzchni 11 metrów kwadratowych. Wstępne badania epigraficzne wskazują, że inskrypcja wspomina datę założenia miasta Keh Witz Nal („Wzgórze Jelenia”) w dniu 12 maja 569 roku.  

Inskrypcja z zachowaną datą założenia miasta Keh Witz Nal (fot. INAH)

Odkryto miejsca uprawy kakaowca w północnej części Półwyspu Jukatan

Oryginalny artykuł: Researchers discover locations of ancient Maya sacred groves of cacao trees

Ziarna kakaowca były szczególne ważne dla Majów, gdyż służyły nie tylko do przygotowywania napojów, którymi raczyli się przedstawiciele elity, ale stanowiły też przedmiot wymiany handlowej z innymi kulturami Mezoameryki, a hiszpańscy kronikarze podają, że były również używane jako waluta. Z tego powodu uprawa kakaowca była nadzorowana przez władców Majów. Do tej pory nie zdołano jednak ustalić dokładnego położenia miejsc uprawy kakaowca w północnej części Półwyspu Jukatan. Grupa amerykańskich i meksykańskich badaczy (z Brigham Young University, University of California w Riverside, University of Miami, State University of New York, Kent State University, Universidad Nacional Autónoma de Mexico, Instituto Nacional de Antropologia e Historia oraz Cultural Heritage and Archeology in the Maya Area institution) postanowiła zatem poszukać w tym regionie miejsc, które mogły być przez Majów wykorzystywane do uprawy kakaowca, zapewniając idealne do tego warunki, czyli połączenie wilgotności, cienia i braku wiatru. Ponieważ stosunkowo suchy klimat Jukatanu nie sprzyja uprawie kakaowca, badacze przyjrzeli się bliżej licznym wapiennym zapadliskom terenu typowym dla tego regionu i charakteryzujących się mikroklimatem oraz warunkami, które byłyby odpowiednie dla takich upraw. 

Pozostałości kamiennych schodów w jednym z zapadlisk w rejonie Coba (stan Quintana Roo, Meksyk)
(fot. Richard Terry)

Prace konserwatorskie w miastach Majów na terenie stanu Quintana Roo

Oryginalny artykuł: Resplandece la pintura mural del Caribe mexicano mediante la conservacion

Wybrzeże Morza Karaibskiego w dzisiejszym stanie Quintana Roo było zamieszkiwane przez Majów od późnego preklasyku (300 r. p.n.e. – 300 r. n.e.) do późnego postklasyku (lata 1200-1550). W tym ostatnim okresie ponownie ożywiła się działalność budowlana, a pozostałości wznoszonych wówczas świątyń przetrwały do dzisiaj. Jednak panujące na tych ziemiach warunki atmosferyczne przyczyniły się do powstania licznych uszkodzeń, szczególnie w przypadku malowideł ściennych, dekoracji ze stiuku i kamiennych elementów architektonicznych, które były narażone na palące słońce, deszcz, wiatr, słoną bryzę i nagłe zmiany temperatury.

Budowla znana jako Casa Azul („Niebieski Dom”) w Calica
(fot. Mónica A. López Portillo Guzmán)

Konserwacja malowidła w budowli Casa Azul w Calica
(fot. Mónica A. López Portillo Guzmán)

Dzięki technologii LiDAR wiemy więcej o najdłuższej drodze Majów

Oryginalny artykuł: Modern technology reveals old secrets about the great white Maya road

Uczeni z USA i Meksyku przedstawili wstępne wyniki badań prowadzonych w 2014 r. i 2017 r., podczas których wykorzystano technologię LiDAR, aby zdobyć nowe informacje na temat najdłuższej drogi sakbe, która ma około 100 kilometrów długości, została zbudowana przez Majów około 1300 lat temu i łączyła dwa miasta na Półwyspie Jukatan, Coba i Yaxuna.

Mapka przedstawia drogi sakbe badane w 2014 r. i w 2017 r.
(źródło ilustracji: Journal of Archaeological Science)

"Ubijak Majów" wykorzystywany przy budowie dróg

Oryginalny artykuł: El INAH restaura milenaria pieza en manos del Incay

Grupa specjalistów z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) przeprowadza prace restauratorskie, obejmujące głównie dokładne oczyszczenie wyrzeźbionego z wapienia dużego cylindra, nazywanego „ubijakiem Majów” i pochodzącego sprzed 1200 lat. Jest on przechowywany w Instytucie Infrastruktury Drogowej Jukatanu (INCAY), a pracami kierują Nancy Coronado Guajardo i Afifa Cetina.

Oczyszczanie kamiennego cylindra
(źródło fot.: Diario de Yucatan)

Nowa lista władców majańskiego miasta Cobá (stan Quintana Roo, Meksyk)

Oryginalny artykuł: Identifican a 14 gobernantes prehispanicos de la ciudad maya de Coba

Ze względu na znaczny stopień erozji kamiennych zabytków z inskrypcjami w majańskim mieście Cobá (stan Quintana Roo, Meksyk), niewiele było wiadomo o tamtejszych władcach, choć część z nich została zidentyfikowana przez takich epigrafików, jak Sven Gronemeyer, David Stuart, Daniel Graña-Behrens i Stanley Guenter. Obecnie, jak podaje Octavio Esparza Olguín (z Centrum Badań Majów Narodowego Uniwersytetu Autonomicznego Meksyku), prace prowadzone w ramach Projektu Archeologicznego Cobá, nowe fotografie w wysokiej rozdzielczości i dokładna analiza kolejnych tekstów odkrytych w minionych latach, rzuciły więcej światła na dzieje tego miasta. Dr Octavio Esparza Olguín zwrócił uwagę na Panel 7, odkryty w 2004 roku w pobliżu głównego boiska do gry w piłkę. Wyrzeźbiona na zabytku inskrypcja obejmuje 74 bloki glificzne, zawiera dwie daty w systemie tzw. Długiej Rachuby (pozwalającej na skorelowanie kalendarza Majów z kalendarzem gregoriańskim) i wspomina początki dynastii w Cobá, sięgające V w. n.e.

Po prawej: fotografia Panelu 7. Po lewej: dwa fragmenty inskrypcji z Panelu 7.
U góry przedstawiono bloki glificzne z tekstem opowiadającym o poświęceniu kamienia
(przypuszczalnie właśnie Panelu 7) na boisku do gry w piłkę w Cobá, które to wydarzenie
odbyło się pod auspicjami władcy o imieniu Ju’npik Took’. Na dole mamy część inskrypcji,
która wspomina początki dynastii i odnosi się do tego samego władcy.
Co prawda czasownik w pierwszym bloku glificznym nie został jeszcze satysfakcjonująco
odczytany, ale w inskrypcjach Majów poprzedza nazwy miejsc wybranych
na siedziby dworu królewskiego i w takim kontekście pojawia się też
w tekstach z innych miast Majów, na przykład w Palenque i w La Corona
(fot. Octavio Esparza Olguín)

Miasta Majów: Cobá (stan Quintana Roo, Meksyk)

Największym majańskim miastem okresu klasycznego w północnej części półwyspu Jukatan, na terenie obecnego stanu Quintana Roo, było niewątpliwie Cobá, zajmujące powierzchnię aż 70 kilometrów kwadratowych. Majowie zbudowali je wokół jezior Cobá, Macanxoc, Xcanhá i Sakacal. Zwiedzanie ruin robi wielkie wrażenie, gdyż są one otoczone tropikalną roślinnością. Wydaje się, że nie pasują zupełnie do miast na Jukatanie i aż chciałoby się przenieść je na ziemie gwatemalskiej dżungli Petén. W Cobá bowiem można wyróżnić dwa style architektoniczne, jeden właśnie z Petén, typowy dla miast okresu klasycznego, i drugi – ze wschodniego wybrzeża, dominujący w okresie postklasycznym.

Począwszy od XIX wieku do Cobá przybywali liczni podróżnicy i badacze. W 1842 roku zjawił się tu znany nam dobrze John Lloyd Stephens, w 1882 roku – Juan Peón Contreras, dyrektor Muzeum Archeologicznego w Meridzie, a w 1891 roku – Teobert Maler. Wspominany już też Thomas Gann, po swej wizycie w Cobá w 1926 roku, swą relacją zainteresował archeologów z  Carnegie Institute w Waszyngtonie, którzy postanowili rozpocząć tu systematyczne wykopaliska.

Panorama Cobá

Pierwsze ślady osadnictwa w Cobá sięgają okresu preklasycznego. Od 100 r. n.e. nastąpił stopniowy wzrost liczby ludności, a znaczenie ekonomiczne i polityczne miasta zaczęło wzrastać. Już w latach 200-600 n.e. Cobá sprawowało kontrolę nad rozległym obszarem, być może nawet nad większością portów na wybrzeżu Morza Karaibskiego, choć miasto przeżywało swój największy rozkwit w latach 600-900. Pod koniec X wieku Cobá popadło w konflikt z Chichén Itzá i wkrótce straciło swe znaczenie w rejonie. W tym okresie pojawia się też nowy styl w tutejszym budownictwie. Miasto przetrwało co prawda do 1450 roku, ale sto lat później, gdy dotarli tu Hiszpanie, o wielkim niegdyś Cobá nikt już nie pamiętał.