Badania grobowca króla Palenque Pakala Wielkiego przy pomocy nieinwazyjnych technik geofizycznych

Oryginalny artykuł: Non-invasive geophysical techniques help archaeologists study Pakal II's crypt. Art Daily 6.08.2013.

Najnowsze badania otoczenia komory grobowej słynnego majańskiego króla Pakala Wielkiego sugerują, że nie była ona pierwszym wybudowanym elementem Świątyni Inskrypcji w Palenque, jak proponował jej odkrywca. Przypuszczenie takie wysnuto na podstawie wstępnych wyników badań uzyskanych za pomocą nieinwazyjnych technik geofizycznych (georadarowych oraz elektrooporowych) w ramach międzynarodowego projektu meksykańskiego Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) i Narodowej Rady Nauki i Technologii oraz francuskiego Narodowego Centrum Badawczego (CNRS). 

Świątynia Inskrypcji w Palenque. Jedna z największych mezoamerykańskich piramid, wzniesiona jako grobowiec majańskiego króla K'inich Janaab Pakal w VII w. n.e. Budowę rozpoczął sam Pakal, a dokończył jego syn król K'inich Kan Bahlam. Fot. Boguchwała Tuszyńska.

O czym pisali Majowie: Panel 96 Glifów z Palenque

Na zachodnich krańcach majańskiego świata kwitło niegdyś wspaniałe miasto Palenque, z którego pochodzi przykład najpiękniejszej majańskiej kaligrafii: Panel 96 Glifów. Znaleziono go w 1935 roku na terenie królewskiego pałacu podczas odgruzowywania terenu między wieżą a tzw. Domem E – skrzydłem pałacu wzniesionym przez króla Pakala Wielkiego w połowie VII w. n.e. Natomiast sam Panel został wykonany ponad 100 lat później w 783 r. z okazji 20 rocznicy wstąpienia na tron przez króla K’inich K’uk’ Bahlam II i opowiada fragment historii jego dynastii.

Kamień o wymiarach 137,5 x 58,5 x 3,3 cm, a więc długi i wąski, był prawdopodobnie siedziskiem tronu – na brzegach kamienia w równych odstępach widać małe otworki, które mogły służyć do mocowania skóry jaguara, na której zasiadał król. Na ścianie z tyłu wisiała druga inskrypcja – tzw. Tablica Stworzenia, opisująca wydarzenia mityczne, a po bokach prawdopodobnie były umieszczone kolejne dwie – Tablica Mówcy i Tablica Skryby, przedstawiające naturalnej wielkości postaci patrzące na osobę zasiadającą na tronie.

Fragment Panelu 96 Glifów w Muzeum Alberto Ruz Lhuillier w Palenque (fot. Boguchwała Tuszyńska)

Miasta Majów: Palenque (stan Chiapas, Meksyk) - część I

Palenque od wieków fascynowało i przyciągało najpierw podróżników, potem pierwszych badaczy, archeologów i wreszcie turystów. Już w 1567 roku Hiszpan Pedro Lorenzo de la Nada dowiedział się o tym mieście od okolicznych mieszkańców. Następna wzmianka o Palenque pochodzi z 1746 roku, a w 1773 roku zakonnik Ramón Ordoñez y Aguilar wysłał grupę ludzi na tereny ruin. Od tego momentu Palenque stało się celem wielu wypraw i żaden inny ośrodek Majów nie może poszczycić się tak długą listą gości w XVIII i XIX wieku. Jeszcze pod koniec XVIII wieku przybyła tu ekspedycja José Antonio Calderona, alkada z Santo Domingo, a po nim architekta Antonia Bernasconi. Potem przyszła kolej na kapitana Antonia del Río (który wraz z 80 Indianami został wysłany w celu oczyszczenia ruin z porastającej je roślinności). Był tu historyk Juan Bautista Muñoz, francuski kapitan Guillermo Dupaix, rysownik Luciano Castañeda i inni.

Panorama Palenque

W 1831 roku dotarł do Palenque Juan Galindo, a rok później hrabia Frederick Waldeck, który spędził wśród ruin ponad dwa lata. Chociaż pozostawione przez niego rysunki stanowią wyraz bardzo subiektywnej wizji miasta i raczej słabo oddają ówczesną rzeczywistość, to jednak świątynia, w której mieszkał podczas swego pobytu została na jego cześć nazwana Świątynią Hrabiego.

Świątynia Hrabiego w Palenque

W 1840 roku zjawili się w Palenque pochodzący z Belize John Herbert Caddy i Patrick Walker, a wkrótce po nich John Lloyd Stephens i Fryderyk Catherwood oraz Desiré Charnay. Wreszcie nadeszła era prawdziwych badaczy, takich jak Alfred P. Maudslay, Alfred Tozzer, Herbert Spinden, Teobert Maler i Edward Seler. Ostatecznie, w latach 40-tych XX wieku, Narodowy Instytut Antropologii i Historii z Meksyku rozpoczął w Palenque zakrojone na szeroką skalę systematyczne wykopaliska archeologiczne, które trwają nieprzerwanie do dnia dzisiejszego. W przypadku Palenque mamy wiele szczęścia, gdyż zachowało się tu mnóstwo inskrypcji, które nie tylko opowiadają o dziejach miasta, ale również pozwoliły ustalić z dużą dokładnością dynastię rządzącą.