Czy petroglify z Peru mogą stanowić zapomnianą formę pisma?

Discovery of writing at Peru's Checta. Bradshaw Foundation 4.02.2015. Galeria zdjęć

El Comercio podaje, że istnieją mocne dowody na to, że w Peru już 5 tys. lat temu, czyli równolegle do Sumeru i Egiptu, opracowano formę pisma obrazkowego. Pierwsze wskazówki znaleziono wśród petroglifów odkrytych w 1925 przez księdza Pedro Villara Cordovę na stanowisku archeologicznym Checta  położonym w dolinie rzeki Chillon, w dystrykcie Santa Rosa de Quives, prowincji Canta, 3 godziny drogi od Limy. Wśród petroglifów naukowcy odnaleźli powtarzające się wzory i motywy, co może oznaczać, że reprezentują one system zapisu języka, czyli pismo.

Petroglify z Checta, które być może stanowią zapis języka, czyli pismo (fot. Bradshaw Foundation)

 

Most Q'eswachaka w Peru na liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości

Oryginalny artykuł: Peru's Q’eswachaka bridge renewal listed as UN's intangible cultural heritage. Andina 5.12.2013.

Umiejętności i obrzędy związane z corocznym odnowieniem wiszącego mostu Q'eswachaka w Peru zostały wpisane przez UNESCO na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Lista UNESCO zawiera "elementy niematerialnego dziedzictwa kulturowego, które zdaniem społeczności międzynarodowej i państw członkowskich wymagają pilnego podjęcia kroków w celu utrzymania ich przy życiu". Obejmuje ona tradycyjne formy sztuki i rozrywki, zwyczaje społeczne i tradycyjne rzemiosła, które pokazują różnorodność kulturową i ludzką kreatywność.

Remont mostu wiszącego Q'eswachaka nad rzeką Apurimac jest co roku wykonywany przez posługujące się językiem quechua wiejskie społeczności Huinchiri, Chaupibanda, Choccayhua i Ccollana Quehue, które razem tworzą gminę Quehue w prowincji Canas w regionie Cusco na południowym wschodzie Peru. Od czasów prekolumbijskich zadanie to pełniło dwie ważne funkcje: jednoczyło okoliczne społeczności we wspólnym wysiłku oraz umożliwiało transport i komunikację ponad dzielącą je rzeką Apurímac. Jednoczący charakter i symbolika tej odnowy dla miejscowych społeczności przetrwały do dnia dzisiejszego, co stanowi jasny przykład ciągłości istniejącej tradycji kulturowej, stanowiącej istotny element tożsamości kulturowej ludności Quehue.

Wiszący most Q'eswachaka o dł. 28 m i szer. 1,2 m jest odnawiany co roku w czerwcu przez okolicznych mieszkańców (fot. Andina) 

Czy Polinezyjczycy ubiegli Kolumba i Wikingów?

Historia ponownego odkrycia Ameryki komplikuje się coraz bardziej. Już w latach 60-ych XX wieku, kiedy archeolodzy odkryli XI-wieczne stanowisko L'Anse aux Meadows na Nowej Fundlandii u wybrzeży Kanady, okazało się, że Wikingowie pobili Kolumba o dobre 500 lat. Teraz okazuje się, że Europejczyków ubiegli Polinezyjczycy, bo coraz więcej dowodów wskazuje na to, że docierali oni do Ameryki być może nawet tysiąc lat przed Kolumbem.

Polinezja: 1. Hawaje (obecnie USA), 2. Nowa Zelandia, 3. Rapa Nui, czyli Wyspa Wielkanocna (Chile), 4. Fidżi i Samoa, 5. Haiti (Polinezja Francuska)

Sarkofagi kultury Chachapoyas

Oryginalny artykuł: Rachel Chase. Archaeologists discover Chachapoyas sarcophagi in Amazonas, Peru. Peru This Week 28.11.2013.

W peruwiańskim regionie Amazonas archeolodzy odkryli 35 sarkofagów należących do kultury Chachapoyas (z jęz. quechua sacha poya - 'ludzie chmur'). Odkrycia dokonano w lipcu przy pomocy specjalnej kamery, ale dopiero we wrześniu badaczom udało się dostać na miejsce, żeby potwierdzić znalezisko i stwierdzić, że sarkofagi mają średnio zaledwie 70 cm wysokości. Z tego też powodu badacze uważają, że być może był to cmentarz, na którym chowano tylko dzieci. Jest on wyjątkowy także z powodu faktu, że sarkofagi są zwrócone na zachód, co jest nietypowe dla cmentarzy kultury Chachapoyas. 

Sarkofagi z regionu Amazonas mają wysokość średnio 70 cm i są skierowane na zachód (fot. Peru21)

Grób ostatniego inkaskiego władcy?

Oryginalny artykuł: Clue to Inca emperor tomb found (English)

W Ekwadorze znaleziono grób, który może należeć do Atahualpy, ostatniego wodza Inków. Athualpa został pojmany przez Hiszpanów w Cajamarce w Peru i stracony przez uduszenie.

Grobowiec jest częścią ogromnego kompleksu w pobliżu miejscowości Sigchos, na południe od Quito, obejmującego mury, akwedukty oraz budowle z kamienia. Lokalna nazwa tego miejsca - Machay - oznacza 'pochówek' w języku quechua.

Kompleks składa się z prostokątnych pomieszczeń wokół placu o kształcie trapezu. Droga prowadzi do schodów, którego tworzą piramidę, która może być grobowcem Atahualpy. Kanał doprowadza wodę z wodospadu zwanego "inkaską łaznią". Uważa się, że ta część kompleksu stanowiła osobiste pomieszczenia Atahualpy. 

Więcej o Atahualpie (po polsku)

Śmierć Atahualpy Luis Montero, Muzeum Sztuki w Limie (fot. Wikimedia Commons)