Podstawą diety mieszkańców Wyspy Wielkanocnej był batat

Dental plaque reveals key plant in prehistoric Easter Island diet. Science Daily 15.12.2014.

Doktorantka Monica Tromp z University of Otago w Nowej Zelandii i dr John Dudgeon z Idaho State University opublikowali wyniki najnowszych badaniach wyjaśniających ich zaskakujące wcześniejsze wyniki, które wskazywały na to, że przez kilka stuleci to palma była podstawą diety mieszkańców Rapa Nui, czego nie potwierdziły żadne inne badania archeologiczne ani etnohistoryczne. Wręcz przeciwnie wszystko wskazuje na to, że palma znikła z wyspy wkrótce po przybyciu ludzi około XIII w. Tym nie mniej pierwsze badania wykazały, że większość fitolitów (mikroszczątków roślinnych) w kamieniu nazębnym pochodziła z drzew palmowych. Zęby pochodziły z pochówków z wielu stanowisk archeologicznych na wyspie, badanych na początku lat 80. XX wieku.

Typowy krajobraz Wyspy Wielkanocnej: wygasłe wulkany pokryte niską roślinnością (fot. Bjørn Christian Tørrissen / Wikimedia Commons)

Badania genetyczne potwierdzają kontakty między Polinezją a Ameryką

Oryginalny artykuł: Genomic data support early contact between Easter Island and Americas. Phys.org 23.10.2014.

Najnowsze badania genetyczne wykazały, że kontakt między Ameryką a Wyspą Wielkanocną został nawiązany na kilkaset lat przed 1722, kiedy dotarł tam holenderski podróżnik Jakob Roggeveen. Wyniki badań opublikowane w Current Biology przedstawiają dowody genetyczne na trans-pacyficzne podróże między Polinezją a Ameryką, które dzieli niebagatelna odległość 4 tys. km, już ok. 1300-1500 n.e.

Zdaniem Anny Sapfo Malaspinas z Muzeum Historii Naturalnej przy duńskim Centrum Geogenetyki nasze poglądy na temat wczesnych migracji ludzi i kolonizacji Ameryki muszą zostać znacząco przewartościowane. Current Biology opublikuje także artykuł Malaspinas i Eske Willerslev opisujący badania dwóch ludzkich czaszek z brazylijskiego plemienia Botocudos (Aimore), których genom jest całkowicie polinezyjski bez widocznego komponentu rdzennie amerykańskiego.

Położenie Wyspy Wielkanocnej (Rapa Nui) na Pacyfiku (mapa Wikipedia)

Czy Polinezyjczycy ubiegli Kolumba i Wikingów?

Historia ponownego odkrycia Ameryki komplikuje się coraz bardziej. Już w latach 60-ych XX wieku, kiedy archeolodzy odkryli XI-wieczne stanowisko L'Anse aux Meadows na Nowej Fundlandii u wybrzeży Kanady, okazało się, że Wikingowie pobili Kolumba o dobre 500 lat. Teraz okazuje się, że Europejczyków ubiegli Polinezyjczycy, bo coraz więcej dowodów wskazuje na to, że docierali oni do Ameryki być może nawet tysiąc lat przed Kolumbem.

Polinezja: 1. Hawaje (obecnie USA), 2. Nowa Zelandia, 3. Rapa Nui, czyli Wyspa Wielkanocna (Chile), 4. Fidżi i Samoa, 5. Haiti (Polinezja Francuska)

Kukurydza jest spożywana w Peru od 5 tysięcy lat

Oryginalny artykuł: Maize in Diets of People in Coastal Peru Dates to 5,000 Years Ago. Science Daily 25.02.2013.

Od dziesięcioleci archeologowie próbują zrozumieć proces powstawiania cywilizacji południowoamerykańskich w późnym okresie archaicznym (3000-1800 p.n.e.). Jednym z ważnych i trudnych pytań jest rola rolnictwa, a w szczególności kukurydzy w ewolucji złożonych, scentralizowanych społeczeństw. Dotychczas dominował pogląd, że to zasoby morskie, a nie rolnictwo i kukurydza, były siłą napędową gospodarki odpowiedzialną za rozwój cywilizacji w Andach. 

Przełomowe badania prowadzone przez kustosza Field Museum, dra Jonathana Haasa proponują nowe spojrzenie na tę kwestię w oparciu o badania mikroskopowe i datowania C14 gleby, narzędzi kamiennych i koprolitów ze stanowisk archeologicznych. Po latach badań Haas i jego współpracownicy doszli do wniosku, że w późnym archaiku kukurydza (Zea mays) była głównym składnikiem diety ludzi mieszkających w Norte Chico - peruwiańskim regionie znanym z niezwykłego rozkwitu kulturowego w 3 tysiącleciu p.n.e. Wyniki ich badań ukazały się w internetowym wydaniu Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) 25 lutego 2013. Zdaniem Haasa nowe dowody wyraźnie pokazują, że rozwój najwcześniejszych cywilizacji południowoamerykańskich opierał się na rolnictwie, podobnie jak w przypadku innych wielkich cywilizacji: Mezopotamii, Egiptu, Indii i Chin. 

Współczesne odmiany kukurydzy. Gatunki prehistoryczne były mniejsze i mniej wydajne (fot. Wikimedia Commons)