niedziela, 7 listopada 2021

Czerwony barwnik na złotej masce z Peru zawierał ludzką krew

Oryginalny artykuł: Ancient golden mask from Peru was painted with human blood

W latach 90. XX wieku archeolodzy odkryli w Peru datowany na około 1000 r. grobowiec ze szczątkami wywodzącego się z elity mężczyzny, który zmarł w średnim wieku i był przedstawicielem preinkaskiej kultury Sicán, zamieszkującej północne wybrzeże Peru od IX do XIV wieku. Szkielet pokryty był jaskrawo czerwonym barwnikiem, a oddzieloną od niego głowę przykrywała złota maska również pomalowana na czerwono. Wykonane wówczas badania wykazały, że czerwonym pigmentem jest cynober. Obecnie Elisabete Pires, Luciana da Costa Carvalho i James McCullagh (z University of Oxford, Wielka Brytania) oraz Izumi Shimada (z Southern Illinois University, USA) postanowili przeprowadzić ponowne analizy, gdyż zastanawiało ich, jak to możliwe, że chociaż maska pozostawała pod ziemią przez tysiąc lat, warstwa farby była nadal do niej przytwierdzona.

Złota maska znaleziona w grobowcu przedstawiciela kultury Sican
(źródło fot.: Journal of Proteome Research)

środa, 3 listopada 2021

Archeolodzy odkryli dobrze zachowane canoe Majów

Oryginalny artykuł: Arqueólogos localizan canoa prehispánica en un cenote durante proyecto del Tren Maya

Podczas prac archeologicznych związanych z budową trasy kolejowej dla pociągu przez ziemie Majów, eksperci z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) dokonali kolejnych interesujących odkryć. Tym razem badania objęły odcinek drogi prowadzącej z Izamal (stan Jukatan) do Cancun (stan Quintana Roo), gdzie na terenie miejsca nazwanego San Andrés znajdują się trzy zbiorniki wodne: cenote, cenote w formie studni i tak zwana rejoyada. Jak podaje ekspertka w dziedzinie archeologii podwodnej Helena Barba Meinecke, podczas eksploracji cenote, na głębokości pięciu metrów poniżej obecnego poziomu wody nurkowie dostrzegli na kamiennej ścianie jakiś ciemny ślad o rozmiarach 60-90 cm. W miejscu tym, przypuszczalnie wskazującym na dawny poziom wody, zlokalizowano jaskinię, wewnątrz której zauważono coś, co przypominało pień drzewa. Po inspekcji okazało się, że chodzi o pochodzące z czasów prekolumbijskich i dobrze zachowane canoe Majów.

Canoe Majów odkryte w cenote w San Andres (fot. SAS-INAH)

sobota, 30 października 2021

Na ziemiach stanów Veracruz i Tabasco (Meksyk) odkryto setki ośrodków ceremonialnych

Oryginalny artykuł: Nuevo estudio replantea las nociones sobre la relación entre las culturas olmeca y maya

Nowe odkrycia archeologiczne zarejestrowane dzięki wykorzystaniu technologii LiDAR na terenie meksykańskich stanów Veracruz i Tabasco mogą zmienić dotychczasowe poglądy na temat początków cywilizacji w Mezoameryce, a szczególnie relacji pomiędzy Olmekami i Majami. W projekcie, którym kieruje Takeshi Inomata (z University of Arizona, USA) biorą też udział, między innymi, meksykańscy badacze z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH), Narodowego Instytutu Statystyki i Geografii (INEGI) oraz Narodowego Uniwersytetu Autonomicznego Meksyku (UNAM). Prace objęły teren o powierzchni aż 85 000 kilometrów kwadratowych. Do tej pory na obszarze kulturowym znanym jako Mezoameryka nie prowadzono jeszcze tak rozległych badań archeologicznych przy użyciu technologii LiDAR.

Prace na terenie nowo odkrytego ośrodka La Carmelita (fot. Takeshi Inomata)

wtorek, 26 października 2021

Najwcześniejsze świadectwa używania tytoniu w Ameryce

Oryginalny artykuł: Oldest evidence of humans using tobacco discovered in Utah

Do tej pory za najstarsze znane dowody używania tytoniu przez rdzennych Amerykanów uważano pozostałości nikotyny zachowane w fajkach pochodzących sprzed 3300 lat (post: „Tytoń znany był w Ameryce Północnej już około 3500 lat temu”). Zgodnie z nowymi badaniami przeprowadzonymi przez uczonych z USA, zwęglone nasiona tytoniu znalezione na stanowisku Wishbone, na terenie Wielkiej Pustyni Słonego Jeziora (Great Salt Lake Desert) w stanie Utah mogą świadczyć o tym, że dziko rosnącego tytoniu używano już około 9000 lat wcześniej. Ze wszystkich roślin odurzających tytoń miał szczególnie duże znaczenie dla rdzennych mieszkańców Ameryki. Stosowano go podczas różnych ceremonii i w lecznictwie. Palono, żuto i wdychano, zażywając na różne sposoby przez wieki.

Prace na terenie stanowiska Wishbone (fot. Daron Duke)

piątek, 22 października 2021

Nowe odkrycia w Huaca Santa Rosa de Pucalá (region Lambayeque, Peru)

Oryginalny artykuł: Lambayeque: arqueólogos hallan restos de niños y camélidos ofrendados en Huaca Santa Rosa 

W Huaca Santa Rosa de Pucalá, położonej w dystrykcie o tej samej nazwie w regionie Lambayeque, peruwiańscy archeolodzy z Museo Tumbas Reales de Sipán odkryli cztery groby ze szczątkami dzieci i nastolatków związanych z kulturą Wari. Do tej pory zakończono wykopaliska w trzech budowlach o charakterze ceremonialnym wzniesionych na planie litery D, znajdując też szczątki wielbłądowatych i świnek morskich. Prawdopodobnie zarówno wspomniane dzieci, jak i zwierzęta zostały złożone w ofierze podczas rytuału odprawionego w momencie rozpoczęcia budowy tych przestrzeni o przeznaczeniu religijnym. 

Jeden z grobów odkrytych w Huaca Santa Rosa (źródło fot. Andina)