Naczynie ceramiczne z rejonu Nayarit

Oryginalny artykuł: Entregan al INAH vasija prehispanica de estilo codice

Centrum Narodowego Instytutu Antropologii i Historii INAH w stanie Nayarit otrzymało w darze od profesora Luciano Sandovala wspaniałe naczynie ceramiczne wykonane w tzw. stylu kodeksowym. Naczynie stanowiło część prywatnej kolekcji profesora przez ponad 20 lat. Znaleziono je niegdyś w budowli wzniesionej w odległości około 130 metrów na zachód od wzgórza Loma de la Cruz, na terenie prekolumbijskiego ośrodka San Felipe Aztatlán. Archeolog Mauricio Garduño Ambriz, specjalizujący się od 18 lat w archeologii północno-zachodniego wybrzeża stanu Nayarit poinformował, że sposób wykonania naczynia oraz ikonografia wskazują na kulturę Aztatlán, która rozwinęła się w latach 850/900 – 1350 n.e. na żyznych ziemiach obejmujących obecnie północną część stanu Nayarit i południową część stanu Sinaloa. San Felipe Aztatlán było głównym ośrodkiem prekolumbijskim na północno-zachodnich ziemiach dzisiejszego Meksyku co najmniej od wczesnego okresu klasycznego i aktywnie uczestniczyło w wymianie handlowej, która obejmowała świadczące o prestiżu produkty luksusowe (miedź, turkus, jadeit, obsydian).

 

Naczynie podarowane INAH przez prof. Luciano Sandovala
(Fotografia INAH)

Alert archeologiczny na stanowisku Chau Hiix w Belize

Oryginalny artykuł: Adele Ramos. Archaeologists “on alert” about Mayan site Chau Hiix. Amandala 21.05.2013.

Jeszcze nie ucichła międzynarodowa burza wywołana przez zniszczenie stanowiska archeologicznego Nohmul, kiedy archeolodzy podnieśli alarm w sprawie innego stanowiska w Belize z powodu podejrzeń, że pewien niewymieniony z nazwiska biznesmen ma chce wykorzystać stanowisko Chau Hiix w wiosce Crooked Tree Village jako źródło materiałów budowlanych.

BAS (Belize Audubon Society) otrzymało w zeszłym tygodniu doniesienie, z którego wynika, że w Chau Hiix już się rozpoczęły prace odkrywkowe, ale ponieważ jest to poza jego jurysdykcją, sprawa została przekazana do Instytutu Archeologii (IA). Dr Jaime Awe, komisarz ds. archeologii, powiedział, że po oględzinach stanowiska stwierdzono, że duża część terenu została oczyszczona, prawdopodobnie przy pomocy ciężkiego sprzętu rolniczego. Wypalona została również roślinność na majańskich kopcach, ale same kopce nie zostały zniszczone. Zagrożona jest majańska piramida o wysokości 22 m.

Chau Hiix w Belize (mapa Wikipedia)

Miasta Majów: Muyil (stan Quintana Roo, Meksyk)

Ruiny majańskiego miasta Muyil leżą w północnej części rezerwatu biosfery Sian Ka’an, na terenie stanu Quintana Roo w Meksyku. Ziemie te były zamieszkiwane już w późnym okresie preklasycznym, ale Muyil zaczęło się rozrastać w okresie klasycznym. Większość zachowanych do dziś budowli pochodzi jednak z okresu postklasycznego (lata 900-1500 n.e.).


Plac przy wejściu na teren Muyil

Tuż przy wejściu na teren ruin rozpościera się plac otoczony podstawami piramidalnymi, na których wznosiły się świątynie pochodzące jeszcze z okresu klasycznego. Sam plac stanowił przypuszczalnie miejsce odprawiania najróżniejszych ceremonii. Po jego południowej stronie znajdowały się niegdyś domy mieszkalne zbudowane a materiałów nietrwałych. Z placu wychodzi Sacbe 2, jedna z dwóch dróg na terenie miasta.

Pozostałości jednej z dróg sacbe na terenie Muyil

W późniejszym okresie powstała tutaj Budowla 7H-3, świątynia wykazująca wyraźne cechy typowe dla tak zwanej architektury wschodniego wybrzeża, charakteryzującej się kolumnami, wewnętrznymi sanktuariami i malowidłami. W Budowli 7H-3 można dostrzec jeszcze pozostałości dawnych malowideł na pokrytych stiukiem ścianach.



Budowla 7H-3

Przestrzeń rytualna: piramidy, kamienne linie i kopce w Peru

Oryginalny artykuł: Astronomical alignment at Peruvian pyramid. Archaeo News 12.05.2013.

Pokaz zdjęć: Image Gallery: Peru Pyramid Shows Cosmological Significance. Live Science 6.05.2013.

Setki lat temu oczom osób schodzących do doliny Cerro del Gentil w czasie przesilenia zimowego ukazywał się widok słońca zachodzącego bezpośrednio za piramidą, do której wiodły dwie zbiegające się kamienne linie. Znajdują się one około 2 km na wschód-południowy wschód od piramidy i rozciągają na długości ok. 500 m. Zdaniem badaczy kamienne linie tworzyły jeden kompleks architektoniczny z piramidą, zmieniając krajobraz w przestrzeń rytualną o znaczeniu kosmologicznym. 

Piramida o płaskim wierzchołku ma 5 m wysokości. Została zbudowana z niewypalanej cegły między 600-50 r. p.n.e. i ponownie zasiedlona w latach 200-400 n.e., natomiast kamienne linie powstały między 500 r. p.n.e. a 400 r. n.e.  

Na równinach w pobliżu piramidy znaleziono około 50 podobnych kamiennych linii, z których najdłuższa ma około 1500 m. Są proste i wykute w skale, w przeciwieństwie do rysunków z Nazca w południowym Peru, które zostały wyryte w ziemi przez usunięcie wierzchniej warstwy gleby i przedstawiają zwierzęta i rośliny. 

Kamienne linie uzupełniało ponad 200 kamiennych kopców, z których największy miał 15 m średnicy. Kamienne linie i kopce łączą cztery pobliskie osiedla - dwa posiadające duże piramidy i jedno - kopiec ziemny, które razem mogły być zamieszkane przez 1000 osób. 

Badacze planują prace wykopaliskowe na stanowisku Cerro del Gentil oraz poszukiwania kolejnych kamiennych linii, osiedli oraz innych obiektów, które pomogą określić dokładny wiek znalezisk, zanim zostaną one zniszczone przez współczesną działalność budowlaną.

Piramida Cerro del Gentil (fot. Laura Griffin)

Wykłady profesora Nikolaia Grube

Wszystkich zainteresowanych cywlizacją Majów serdecznie zapraszamy na wykłady profesora Nikolaia Grube z Uniwersytetu w Bonn. Wykłady w języku angielskim zostaną wygłoszone w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego (ul. Krakowskie Przedmieście 26/28).

We wtorek, 21 maja, o godz. 15.00 (sala 1.10) profesor Nikolai Grube opowie o najnowszych odkryciach archeologicznych na terenie majańskiego ośrodka Uxul (stan Campeche, Meksyk), między innymi o "Czerwonej Świątyni", w której zachowały się malowidła z wczesnego okresu klasycznego.

W środę, 22 maja, o godz. 15.00 (sala 2.12) profesor Nikolai Grube opowie z kolei o środkach odurzających i halucynogennych stosowanych przez Majów w czasach prekolumbijskich.